Więcej technologii, ale czy lepsza nauka? Polskie szkoły w poszukiwaniu równowagi
Kadra pedagogiczna ocenia równowagę między technologią a tradycyjnymi metodami nauczania na 5 w dziesięciopunktowej skali.
Nowe europejskie badanie przeprowadzone na zlecenie Epson wśród uczniów, nauczycieli i osób odpowiedzialnych za szkolne systemy IT pokazuje rozdźwięk między wyposażeniem klas w technologie a tym, jak skutecznie są one wykorzystywane w nauczaniu. Badanie objęło sześć krajów, w tym Polskę. Przytoczone poniżej wyniki ankiet i oceny indeksu dotyczą polskich respondentów.
Uczniowie oczekują, że technologia, która towarzyszy im na co dzień, będzie obecna również na lekcjach. 76% badanych w Polsce deklaruje, że korzysta z niej niemal w każdej sferze życia, a 54% spodziewa się jej szerokiego wykorzystania podczas zajęć.
Polskie szkoły odpowiadają na te potrzeby. 86% osób odpowiedzialnych za szkolne systemy IT potwierdza, że w ostatnim roku placówki wprowadziły więcej technologii. Zmiany te wpisują się w szerszy europejski trend: Unia Europejska zainwestowała ponad 23 mld euro w technologie edukacyjne i rozwój kompetencji cyfrowych. [1]
Nie zawsze przekłada się to jednak na lepsze osiągnięcia uczniów. Dane Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) pokazują, że w skali globalnej wyniki z matematyki i czytania wyraźnie się pogorszyły. [2]
74% badanych nauczycieli w Polsce przyznaje, że choć wdrażanie technologii przyspieszyło, jej skuteczne wykorzystanie nie nadąża za tym tempem. Taki sam odsetek przedstawicieli kadry pedagogicznej oraz 82% osób odpowiedzialnych za szkolne IT uważa, że inwestycje koncentrowały się na urządzeniach, a nie na sposobie ich wykorzystania.
Według Epson wiele szkół zmaga się z luką między inwestycjami w technologię a jej skutecznym wykorzystaniem w nauczaniu. 54% polskich nauczycieli i 34% osób zarządzających szkolnymi systemami IT zgadza się, że edukacja inwestowała w nowe rozwiązania szybciej, niż była w stanie skutecznie włączyć je do codziennej pracy.
Zamiast rezygnować z technologii, na co zdecydowały się niektóre systemy edukacji w innych krajach, 82% badanych przedstawicieli kadry pedagogicznej i 92% osób odpowiedzialnych za szkolne IT w Polsce wskazuje na potrzebę bardziej zrównoważonego korzystania z niej. Chodzi o podejście, w którym ekrany współistnieją z papierem i podręcznikami, nauka indywidualna łączy się ze wspólną pracą, AI wspiera ocenę człowieka, a inwestycje są bardziej przemyślane. 85% nauczycieli uważa, że lepsze zrównoważenie technologii i tradycyjnych metod nauczania mogłoby poprawić wyniki uczniów.
Aby określić skalę tej luki, Epson poprosił kadrę pedagogiczną o ocenę sposobu wdrażania różnych technologii i zachowania równowagi między nimi a tradycyjnymi formami edukacji. Zastosowano skalę od 1 do 10, gdzie 1 oznacza całkowity brak równowagi, a 10 – idealną równowagę. W Polsce przyznano następujące oceny:
- 5,0/10 za równowagę między ekranami indywidualnymi a materiałami papierowymi na lekcjach; 70% badanych uważa, że komputery, tablety i smartfony, z których uczniowie korzystają indywidualnie, są wykorzystywane zbyt często.
- 5,3/10 za równowagę między ekranami indywidualnymi a współdzielonymi podczas zajęć; 58% respondentów wskazuje na nadmiar urządzeń przeznaczonych do samodzielnej pracy.
- 4,7/10 za równowagę między AI a oceną i nadzorem człowieka oraz tradycyjnymi metodami nauczania; 66% ankietowanych uważa, że zbyt duży nacisk kładzie się na sztuczną inteligencję.
Średnia ocen z tych trzech obszarów daje łączny wynik 5,0/10. Tyle wynosi polski wynik indeksu przedstawionego w raporcie Educate to Empower Index 2026.
Równocześnie uczestników badania poproszono o ocenę, czy szkoły dysponują wystarczającym wyposażeniem technologicznym i dostępem do szkoleń, aby zapewnić uczniom jak najlepsze wyniki. W skali od 1 do 10, gdzie 1 oznacza całkowicie niewystarczające zasoby i szkolenia, a 10 – w pełni wystarczające, polscy nauczyciele przyznali średnio 5,2/10. Osoby odpowiedzialne za szkolne systemy IT oceniły ten obszar na 5,4/10.
– Zmniejszenie luki między inwestycjami w technologię a jej skutecznym wykorzystaniem w nauczaniu wymaga zmiany sposobu myślenia. Systemy edukacji muszą wyjść poza samo wdrażanie nowych rozwiązań i skupić się na tym, jak się z nich korzysta. Oznacza to planowanie z myślą o efektach uczenia się, przywracanie równowagi między narzędziami cyfrowymi a tradycyjnymi materiałami, tworzenie większej liczby okazji do wspólnej nauki i pracy zespołowej w klasie oraz ustalanie jasnych zasad korzystania z nowych technologii, takich jak AI. Potrzebne są również inwestycje w rozwiązania wspierające skuteczne nauczanie, a nie tylko w kolejne urządzenia. Przyszłość edukacji nie polega na zwiększaniu ilości technologii, lecz na lepszej równowadze – mówi dr Sarah Henkelmann-Hillebrand, liderka ds. edukacji w Epson Europe.
Wyniki pochodzą z badania przeprowadzonego na zlecenie Epson, opisanego w raporcie Educate to Empower Index 2026. Raport jest dostępny na stronie: https://www.epson.pl/education.
Metodologia badania
W lipcu i sierpniu 2026 r. firma Focaldata przeprowadziła na zlecenie Epson badanie w Wielkiej Brytanii, Francji, Włoszech, Niemczech, Hiszpanii i Polsce. Po weryfikacji jakości danych łączna próba objęła 3360 osób.
Badanie składało się z czterech niezależnych ankiet internetowych realizowanych za pośrednictwem panelu badawczego. Uczestniczyli w nich nauczyciele, którzy nie zajmują się szkolnym IT (1227 osób), uczniowie w wieku 16–18 lat (1219 osób), osoby przygotowujące się do zawodu nauczyciela lub takie, które niedawno ukończyły to przygotowanie (611 osób), oraz osoby odpowiedzialne za szkolne systemy IT lub podejmujące decyzje dotyczące technologii (303 osoby). Wyniki odzwierciedlają naturalną strukturę uzyskanej próby; nie zastosowano ważenia danych. Podane liczebności dotyczą całego badania w sześciu krajach, natomiast wyniki ankiet i oceny indeksu przytoczone w niniejszej informacji prasowej odnoszą się do Polski.
O Epson
Epson to firma technologiczna i inżynieryjna, której filozofia wydajnych, kompaktowych i precyzyjnych innowacji pomaga poprawiać jakość życia i tworzyć lepszy świat. Wykorzystuje technologie oraz kompetencje inżynieryjne do opracowywania praktycznych rozwiązań w obszarach precyzyjnych innowacji, przemysłu i robotyki, druku biurowego i domowego oraz technologii wizualnych i produktów lifestylowych.
Globalna Grupa Epson, na której czele stoi japońska Seiko Epson Corporation, osiąga roczne przychody ze sprzedaży przekraczające 1,4 bln jenów.
Rozwiązania Epson dla edukacji wspierają nowoczesne środowiska nauki oparte na współpracy. Niezawodne technologie druku i projekcji pomagają zachować równowagę między różnymi metodami nauczania i uczenia się. Umożliwiają prowadzącym zajęcia prezentowanie angażujących treści, usprawnianie codziennej pracy w klasie i ograniczanie kosztów operacyjnych. Wysoka jakość obrazu oraz łatwe w obsłudze narzędzia wzbogacają przy tym doświadczenia uczniów.
Więcej informacji: https://www.epson.pl/education.
[1] Komisja Europejska, Inicjatywy dotyczące umiejętności cyfrowych
