71% nauczycieli widzi spadek koncentracji uczniów. Problemem jest sposób korzystania z technologii, a nie sam czas przed ekranem

  • Badanie przeprowadzone w sześciu krajach europejskich wykazało, że 89% pedagogów regularnie powtarza polecenia, ponieważ uczniowie tracą koncentrację lub nie przyswajają przekazywanych informacji.
  • Czterech na pięciu ankietowanych (80%) wiąże problemy z uwagą bardziej ze sposobem korzystania z urządzeń niż z czasem spędzanym przed ekranem.
  • Epson, European Schoolnet i profesor Sam Wass uruchamiają program „Proszę o uwagę” („Attention, Class”) – inicjatywę opartą na badaniach naukowych, która pomaga uczniom rozwijać umiejętność koncentracji.

Jak wskazują europejskie badania zlecone przez Epson, utrzymanie uwagi młodzieży w klasie staje się coraz trudniejsze. Aż 71% nauczycieli z Wielkiej Brytanii, Francji, Niemiec, Włoch, Polski i Hiszpanii uważa, że koncentracja uczniów pogorszyła się w ciągu ostatnich dwóch lat.

Skutki widać na co dzień. Dziewięciu na dziesięciu pedagogów (89%) często musi powtarzać polecenia, ponieważ młodzież traci wątek, a 86% zauważa, że uczniowie rozpraszają się przed ukończeniem zadania. Według szacunków kadry pedagogicznej osoby w wieku 11–18 lat potrafią skupić się na jednej czynności średnio przez 16 minut. We Włoszech jest to 19 minut, w Wielkiej Brytanii 16, a w Polsce zaledwie 13.

Technologia cyfrowa jest dziś stałym elementem edukacji. Prowadzący zajęcia szacują, że 35% ćwiczeń odbywa się z wykorzystaniem indywidualnych ekranów (np. telefonów czy komputerów), a 47% – wspólnych dużych wyświetlaczy widocznych przez wszystkich uczniów. Badanie sugeruje jednak, że źródłem problemów nie jest sama obecność urządzeń, lecz sposób ich wykorzystania. Tak uważa 80% ankietowanych, wskazując również na niewystarczające przygotowanie kadry. Ponad połowa (63%) uczestników badania przyznaje, że pracownicy ich szkół nie otrzymali odpowiedniego szkolenia ani wsparcia w zakresie technologii edukacyjnych. [i]

Jak odbudować zdolność uważności w klasie?

W odpowiedzi na te wyzwania Epson, European Schoolnet i profesor Sam Wass – neurobiolog, psycholog dziecięcy oraz autor książki „Take Action on Distraction” (pl.: „Sposób na rozpraszacze”) – opracowali program „Proszę o uwagę” („Attention, Class”). Zawiera on praktyczne materiały dydaktyczne pomagające młodzieży zrozumieć mechanizmy rozpraszania uwagi oraz rozwijać uważność i umiejętność skupienia.

Zamiast eliminować technologię z lekcji, inicjatywa zachęca do rozpoznawania czynników rozpraszających, świadomego planowania przerw, ograniczania przełączania się między zadaniami oraz ćwiczenia dłuższych okresów skupienia.

„Uwaga nie działa jak zegar, który odmierza określoną liczbę minut, po czym się wyłącza. Na zdolność koncentracji wpływają rodzaj zadania, otoczenie i sposób prezentowania informacji. Musimy odejść od przekonania, że ekrany są z natury dobre lub złe dla koncentracji. Technologia może znakomicie wspierać naukę, pod warunkiem świadomego łączenia różnych aktywności – słuchania, dyskusji, samodzielnej pracy i wspólnych ćwiczeń.

Pedagodzy wkładają ogromny wysiłek w angażowanie młodzieży w świecie pełnym rozpraszających bodźców. Potrzebują praktycznych metod opartych na badaniach, które pomogą uczniom zrozumieć własną uwagę i odzyskiwać skupienie” – komentuje profesor Sam Wass.

Technologia powinna wspierać skupienie

Program Proszę o uwagę wpisuje się w działania Epson na rzecz tworzenia środowisk edukacyjnych sprzyjających uważności i aktywnemu zaangażowaniu uczniów. Nawiązuje do badań firmy nad wpływem ekranów indywidualnych, współdzielonych wyświetlaczy i tradycyjnych materiałów drukowanych na uważność oraz zapamiętywanie informacji.

Potrzeba takich rozwiązań jest wyraźna – 80% ankietowanych chętnie skorzystałoby ze wsparcia w rozwijaniu uważności uczniów, poprawie przyswajania wiedzy i kształtowaniu zdrowszych nawyków związanych z uwagą.

Jak mówi dr Sarah Henkelmann-Hillebrand, ekspertka ds. edukacji w Epson Europe: „Technologia otworzyła przed edukacją nowe możliwości, ale nasze badania pokazują, jak poważnym wyzwaniem stało się utrzymanie uwagi uczniów. Pedagodzy nie uważają jednak, że rozwiązaniem jest całkowita rezygnacja z ekranów. Potrzebują wskazówek, w jakich sytuacjach technologia wspiera naukę, a kiedy lepiej sięgnąć po inne metody.

Laptop, kartka papieru, współdzielony ekran czy dyskusja – każda z tych form ma miejsce w nowoczesnej klasie. Kluczowe jest to, co pomaga młodzieży skupić się, uczestniczyć w zajęciach i zapamiętywać materiał. Dlatego wspólnie z ekspertami i kadrą pedagogiczną stworzyliśmy Proszę o uwagę. Chcemy udostępnić szkołom praktyczne narzędzia rozwijające koncentrację i uczące świadomego korzystania z technologii”.

Materiały edukacyjne są dostępne dla szkół w całej Europie w sześciu językach, w tym po polsku.

Pobierz: Scenariusze lekcji „Proszę o uwagę!”

Metodologia badań

Na zlecenie firmy Epson, w lipcu i sierpniu 2026 roku, firma badawcza Focaldata przeprowadziła badanie ankietowe wśród 3360 osób z Wielkiej Brytanii, Francji, Włoch, Niemiec, Hiszpanii i Polski. Zebrane dane poddano kontroli jakości.

Badanie obejmowało cztery niezależne ankiety internetowe, przeprowadzone wśród odrębnych grup respondentów: nauczycieli nieodpowiedzialnych za kwestie informatyczne (1227 osób), uczniów w wieku 16–18 lat (1219 osób), osób będących w trakcie przygotowania do zawodu nauczyciela lub mających świeżo uzyskane kwalifikacje nauczycielskie (611 osób) oraz szkolnych administratorów IT i osób odpowiedzialnych za decyzje dotyczące technologii (303 osoby).

Wyniki odzwierciedlają rzeczywistą strukturę uzyskanej próby – nie stosowano ważenia danych.

[i] Dane w komunikacie oparto na odpowiedziach grupy 725 nauczycieli pracujących z młodzieżą w wieku 11–18 lat. Wyjątkiem są wyniki dotyczące przygotowania kadry do korzystania z technologii, obejmujące pełną próbę 1227 nauczycieli.

Udostępnij tę historię!

O autorze/autorach

Emma Harris
Data publikacji:
17.11.2026