Nauczyciele twierdzą, że w czasach AI podstawy edukacji nabierają jeszcze większego znaczenia

Zdecydowana większość polskich nauczycieli (86%) uważa, że tradycyjne zasoby edukacyjne stanowią fundament rozwoju kluczowych umiejętności – czytania, pisania i liczenia.

Nowe badanie przeprowadzone w Europie na zlecenie firmy Epson pokazuje, że 58% nauczycieli uważa, że kiedy uczniowie używają AI do wykonywania zadań szkolnych, ma to negatywny wpływ na ich naukę.

• Aż 78% pedagogów w Polsce obserwuje wykorzystywanie sztucznej inteligencji zarówno przy odrabianiu prac domowych, jak i podczas pracy w klasie.
• Jednocześnie 58% respondentów obawia się, że wykorzystywanie do tego AI skłania uczniów do uczenia się „na skróty”, z pominięciem właściwego procesu przyswajania wiedzy.
• Jeszcze większy niepokój (71%) budzi fakt, że poleganie na sztucznej inteligencji może osłabiać zdolność dzieci i młodzieży do rozpoznawania fałszywych informacji oraz krytycznego myślenia.

Ten obraz uzupełniają obserwacje dotyczące wyników nauczania. 62% nauczycieli w Polsce zauważa spadek wyników prac klasowych i egzaminów. Obserwują też, że w momencie, gdy uczniowie nie mają możliwości korzystania ze sztucznej inteligencji, mają trudności z samodzielnym przyswajaniem wiedzy i dzieleniem się nią.

Co istotne, pedagodzy nie postulują rezygnacji z nowych technologii, lecz podkreślają wagę solidnych podstaw edukacji. W związku z tym 61% nauczycieli chciałoby większego nacisku na wykorzystanie tradycyjnych zasobów, takich jak podręczniki, ćwiczenia czy karty pracy. Jeszcze więcej, bo aż 84% uważa, że mimo rozwoju technologii są one nadal niezbędne do utrwalania podstawowych umiejętności czytania, pisania i liczenia.

Badanie wykazało również, że większość (55%) pedagogów uważa, że uczniowie lepiej uczą się z papieru niż z ekranów, a 66% z nich twierdzi, że to właśnie tradycyjne metody nauczania stanowią fundament dla umiejętności uczenia się przez całe życie.

Podobne stanowisko prezentują naukowcy. Dr Lili Yu z Wydziału Nauk Psychologicznych Uniwersytetu Macquarie w Australii zaznacza, że czytanie na ekranie tekstów przekazujących skondensowane informacje, takich jak podręczniki, powoduje obniżenie zdolności przyswajania wiedzy.

„Dlatego tak ważne są praktyczne narzędzia” – mówi Tomasz Lis z Epson Polska – „Drukarki w szkołach zapewniają uczniom dostęp do materiałów papierowych, które wzmacniają fundamenty edukacji”.

Potwierdza to 54% europejskich uczestników badania, a blisko połowa z nich uważa drukarki za nieodzowny element wspierający naukę z tradycyjnych materiałów. Jednocześnie ponad jedna trzecia (36%) osób prowadzących zajęcia w polskich szkołach wskazuje na niewystarczającą liczbę urządzeń drukujących w ich placówkach, co nie pozwala im zapewnić uczniom materiałów papierowych, gdy są potrzebne.

Ponadto 75% nauczycieli uważa, że osoby odpowiedzialne za kierunki rozwoju i inwestycji w edukacji, podejmując decyzje mające na celu poprawę jakości nauczania, powinny uwzględniać w nich zakupy drukarek.

Warto zauważyć, że 68% nauczycieli w Polsce dostrzega istotną rolę AI w edukacji, pod warunkiem jej odpowiedzialnego wykorzystania. Aż 90% badanych podkreśla potrzebę zachowania równowagi między technologiami cyfrowymi a tradycyjnymi metodami nauczania, takimi jak papier i długopis.

„AI niewątpliwie zmienia świat” – podsumowuje Tomasz Lis. „Aby uczniowie mogli w przyszłości efektywnie z niej korzystać, muszą już w szkole nauczyć się jej właściwego użycia. Kluczowe jest najpierw opanowanie podstaw – z wykorzystaniem tradycyjnych metod nauczania. Mówiąc wprost: jeśli chcemy stworzyć pokolenie gotowe do pracy z AI, zdolne do krytycznego myślenia i odpowiedzialnego działania, musimy zadbać o silny fundament oparty na pracy z papierem i długopisem”.

Raport z całości badania dostępny jest do pobrania na stronie Epson.

Metodologia badań

Badanie zostało zlecone przez firmę Epson Europe i przeprowadzone przez agencję badawczą FocalData. Ankiety przeprowadzono we wrześniu 2025 r. za pośrednictwem autorskiej platformy technologicznej FocalData połączonej za pośrednictwem interfejsu API z panelami online. W próbie wzięło udział 1624 nauczycieli z różnych typów szkół i dziedzin nauczania, reprezentujących zarówno szkoły podstawowe, jak i średnie z Francji, Hiszpanii, Holandii, Niemiec, Polski, Portugalii, Wielkiej Brytanii i Włoch.

Wyniki przedstawiono w formie procentów zaokrąglonych do pełnych liczb, a tam, gdzie było to istotne, dodano przekroje demograficzne i krajowe.